Ginekološka ordinacija - Materna slogan
3d-4d ultrazvuk 3d-4d ultrazvuk 3d-4d ultrazvuk 3d-4d ultrazvuk

naslov

ŠTA SU TO ANOMALIJE?

Najveći strah budućih roditelja vezan je za eventualno postojanje anomalija ploda. Zadatak stručnjaka za prenatalnu negu, je da, kad je moguće, spreče ili na vreme uoče svaku promenu koja upućuje na anomaliju, a sve u cilju rađanja zdravog deteta.

Šta su to anomalije ploda?

Anomalija je promena strukture ili forme organa, dela organa ili dela tela kod novorođenčeta.

  • Slika - ultrazvuk
  • Slika - ultrazvuk

Da li su one česte?

Anomalije su relativno česta stvar. Javljaju su u 3-5% živorođenih beba. Drugim rečima, od 100 rođenih beba, 3-5 ima neku anomaliju. One su najčešći uzrok smrti pre prve godine života.

Šta može da dovede do anomalija i da li su nasledne?

Česta je zabluda da su sve anomalije nasledne, pa se razmišlja da, ako ih nemaju roditelji, zašto bi ih imala njihova beba? Naprotiv, vrlo mali deo anomalija je nasledan.

Uzroci anomalija su različiti i mogu se podeliti u nekoliko grupa:

  • Jednu grupu čine anomalije koje nastaju usled poremećaja na genima i hromozomima ploda (genetske anomalije i hromozomopatije). Najveći deo ovih anomalija je „slučajna greška prirode“, a samo mali deo je direktno nasledan (znatno ispod 10%).
  • Druga grupa anomalija je uzrokovana određenim bolestima majke, bilo da se radi o samoj bolesti koja može dovesti do anomalije, ili lekovima koje ona mora da uzima zbog te bolesti. Na primer, primećena je češća pojava nekih anomalija ploda kod trudnica koje boluju od šećerne bolesti, bolesti vezivnog tkiva (lupus eritematodes), poremećaja funkcije štitne žlezde, epilepsije itd. anomalije srca.
  • Mali deo anomalija ploda (<1%) nastaje zbog uzimanja lekova koji mogu da oštete plod. Sa tog aspekta, naročito je značajan period kada se formiraju organi, tj. do 10. nedelje trudnoće. Posle toga svi organi ploda uglavnom rastu, kao kod malog deteta, te se rizik od njihovog oštećenja značajno smanjuje.
  • rascep usneNajveći broj malformacija (oko 65-75 odsto) nastaje iz nama nepoznatog razloga ili zbog udruženog delovanja raznoraznih faktora, od kojih su nam neki poznati, a neki ne. Praktično, za skoro 3/4 anomalija mi ne znamo uzrok. U ovu, najveću grupu malformacija, spadaju defekti neuralne cevi, anomalije srca, razni rascepi na licu (usne, nepca), anomalije gastrointestinalnog trakta, vodena glava (hidrocefalus), zatim anomalije dijafragme, urinarnog trakta, defekti trbušnog zida ...

Jedini način za njihovo otkrivanje (bar za one koje mogu da se otkriju u trudnoći) je isključivo ultrazvuk.

Kako na plod deluju infekcije majke koje mogu da se dogode i u trudnoći?

Od svih anomalija ploda, 3-10% nastaje usled infekcija majke u trudnoći. Najopasnije su infekcije virusom rubeole, citomegalovirusom, toksoplazmom, herpesvirusom i sl. Ove infekcije, neročito u ranim nedeljama trudnoće, mogu da dovedu do teških anomalija srca ploda, do oštećenja na centralnom nervnom sistemu, jetri, očima i na ostalim vitalnim organima tela.

U kojem periodu trudnoće se dijagnostikuju anomalije?

Da li će i kada neka anomalija ploda biti otrivena, zavisi od nekoliko faktora, a najvažniji su: vrsta poremećaja, starost trudnoće, kvalitet ultrazvučnog aparata, i naravno, obučenost lekara koji radi pregled. Dijagnoza velikog broja malformacija moguća je već od 11-14 nedelje trudnoće (3. mesec), kada se trudnici i predlaže detaljni ultrazvučni pregled poznat kao "Genetski sonogram prvog trimestra". Zahvaljujući najsavremenijoj tehnologiji (3D/4D ultrazvuku), dobro obučen ginekolog može rano i jasno da vidi, recimo, rascep usne i nepca u tri dimenzije, anomaliju na kičmi, deformitet stopala ili ruke, pa čak i veće anomalije srca.

Zbog čega se, kad se kaže anomalija, najčešće misli na Daunov sindrom?

To je zato što je u poslednjih nekoliko godina, zbog napretka u načinu dijagnostike, ova anomalija u žiži interesovanja javnosti. Ipak, radi se o retkom poremećaju. Otprilike se na 500 do 700 porođaja rodi se jedan mongoloid.

Da li amniocenteza daje odgovor na pitanje da li je sa bebom sve u redu?

Zabluda je da amniocenteza daje odgovor na sve. Kamo sreće da je tako! Prvo, amniocenteza nije intervencija bez rizika i uloga ginekologa je da trudnici objasni koji su rizici da beba ima poremećaj hromozoma, ali i rizici da, zbog same intervencije, izgubi trudnoću. Na 200 amniocenteza jedna trudnoća se izgubi zbog same intervencije.

Sa druge strane, amniocenteza i slični invazivni postupci (biopsija čupica posteljice, kordocenteza) praktično otkrivaju samo poremećaje hromozoma ploda (u okviru kojih je Daunov sindrom daleko najčešći). Ove malformacije čine samo oko 20-25% anomalija ploda. Za dijagnozu svih ostalih anomalija koje je moguće otkriti u trudnoći, neophodni su detaljni ultrazvučni pregledi ploda.

Prema tome, relativno česta rečenica trudnice koju čujem u kliničkoj praksi: "da uradim amniocentezu, pa ću znati da li beba ima anomaliju ili ne", daleko je od istine.

Povratak